Ä°nsanlarda Göz kapağı derisi diÄŸer bölgelere oranla daha ince ve narindir. Buna karşılık çok hareketli, ter ve yaÄŸ bezleri açısından fakir. Bu nedenle vücuttaki deri yaÅŸlanması ilk olarak göz kapaklarında ve çevresinde baÅŸlıyor. Mucizevi etki iddialarıyla ortaya çıkan kozmetiklerin, kullanıcıların beklediÄŸi oranda durdurucu veya toparlayıcı olduklarını söylemek zor. Plastik cerrahi uzmanı Prof. Dr. Murat EmiroÄŸlu, “Mimiklerden, kötü kozmetiklerden ve güneÅŸ ışınlarından uzak durun” diyor.

Torbalar neden oluşuyor? Nasıl başedilir?

- Göz altı torbalarının gelişiminde yerçekimi, ultraviyole ışınlar, adale hareketleri, adalenin zayıflamasına bağlı yağ dokularının fıtıklaşması ve yanlış kozmetik kullanımının etkisi büyük. Önlenmesi için güneş ışınlarına daha az maruz kalmak, mümkün olduğunca az mimik hareketi yapmaktan başka çare yok. Bu torbaların daha çok uzun saatler güneşte kalanlarda ve öğretmenler, sahne sanatçıları gibi kuvvetli ışıkta çalışanlarda görülmesi bunun kanıtı. Çözümü, cerrahi müdahale.

Neden göz çevresine ayrı ürünler öneriliyor? Birçok kremin göz çevresine sürülmesine izin verilmiyor?

- Göz kapakları daha ince ve narin. Tıbbi olarak onaylanmamış kozmetiklerin göz kapaklarına uygulanması sakıncalı. Diğer bölgelerde kötü etkileri görülmeyebilen kozmetikler, göz kapaklarında vahim etki yapabilir.

Göz altı ve çevresindeki kırışıklıklara nasıl müdahale edilir?

- Göz çevresi kırışıklıklarının nedeni karmaşık. Adale hareketlerine dik doğrultuda gelişen dinamik kırışıklıklar hem alt hem üst göz kapağı, hem de gözün yan tarafında (kaz ayağı) görülüyor. Yerçekiminin etkisiyle alın ve kaşla birlikte üst göz kapağında düşme, alt göz kapağında sarkma oluşuyor. Hatta ileri dönemde göz kapağı dışa doğru dönüyor. Göz kapaklarındaki yağ bölmelerinde bulunan yağ dokuları, yaşlanmayla birlikte destek dokular zayıfladıkça aynen karında olduğu gibi fıtıklaşabilir. Bu süreç göz kapağı sarkıklığını artırır, belirginleştirir. Ayrıca, vücudun diğer bölgelerindeki deriye oranla, göz kapağı derisi güneş ışının olumsuz etkilerine karşı daha duyarlıdır. Bütün bu etkiler nedeniyle gelişen kırışıklıklar cerrahi veya cerrahi dışı yöntemlerle azaltılabilir.

Cerrahi olmayan yöntemlerin etkisi uzun süreli mi?

- Botoks ve dolgu maddesi kullanımı son yıllarda cerrahi olmayan yöntemler arasında ön plana çıktı. Botoks, kırışıklığa neden olan adalelerin geçici olarak, üç ila alt ay süreyle felç edilmesiyle etkisini gösterir. Dolgu maddeleri ise deride ince çöküklükler yaratan kırışıklıkların doldurularak belirsizleştirilmesinde kullanılır. Ayrıca, peeling yöntemleriyle de kırışıklıkların azaltılması mümkün. Her üç yöntemin de etkileri geçici.

Kalıcı yöntemler hangileri?

- Kalıcı değişiklik yalnızca cerrahi yöntemle elde edilebilir. Blefaroplasti, göz kapaklarının gençleştirilmesi için yapılan ameliyattır. Lokal anesteziyle yapılabilir. Bu ameliyatta hem derideki kırışıklıklar giderilir hem de sarkan adale ve yağ dokuları doğal hallerine getirilerek yeniden sarkmaları engellenir. Bu ameliyattan sonra hastaların genellikle şikáyet ettikleri yorgun bakış düzelir. Göz kapaklarının görünümü en az 10-15 yıl geriye alınır. Ameliyatı takiben hasta bir ila üç gün sonra işine veya normal günlük aktivitelerine dönebilir.

UCUZU SEÇECEKSENİZ HİÇ YAPTIRMAYIN

Göz altı torbaları ve kırışıklıklarında ameliyat ne zaman gündeme gelir?

- Tıbbi ve kiÅŸiye özel nedenlere göre karar verilir. Åžayet üst göz kapağı görmeyi engelleyecek kadar sarkmışsa, alt göz kapağı yerçekiminin etkisiyle dışarıya doÄŸru dönmeye baÅŸlamışsa blefaroplasti ameliyatı tıbbi olarak gereklidir. Estetik amaçla verilecek kararda hastanın tercihi dikkate alınmalı. KiÅŸi kendini daha mutlu hissedecekse, daha genç bir görünüm elde etmek veya gözlerindeki “yorgun bakış” halinin giderilmesini istiyorsa ameliyat yapılmalı. Blefaroplasti ameliyatında herhangi bir yaÅŸ kısıtlaması yok, her yaÅŸta rahatlıkla uygulanabilir.

İz kalır mı?

- Kesiler, doğal çizgilerden yapıldığından belirgin iz kalmaz. Üst göz kapağındaki kesi katlanan derinin içinden, alt kapak kesisi ise kirpiklerin hemen altından yapılır.

Göz kapağına yönelik girişimler nerelerde yapılabilir?

- Göz kapağı derisi çok ince olduğundan, çok daha titiz ve itinalı olmak gerekir. Cerrahi veya cerrahi olmayan tüm girişimler mutlaka iyi eğitim almış ve deneyimli bir plastik cerrah tarafından yapılmalı. Şayet ekonomik problemler doğru kişiye ulaşmanıza engel olacak düzeydeyse daha ucuzunu tercih etmek yerine hiç yaptırmayın. Çünkü tıbbi girişimlerde yapılabilecek hataların sonucunda kötü izlerden görme kaybına kadar varabilen zararların çoğundan geri dönmek hiç kolay değil.

Yaşlanma korkusuyla gittiğiniz merkezlerde zarar görmeyin

Son yıllarda piyasada sayıları gittikçe artan, çok iddialı sloganlarla reklamları yapılan birçok krem ve kozmetiğin yararları sınırlı, etkileri geçici. Etkileri sadece derinin dış katmanına yönelik. Polipeptid içeren bazı ürünler uzun süreli kullanıldığında yüzde 30’a kadar düzelme elde ediliyor. Bazı ürünlerde polipeptidlere ek olarak botoks etkisi yaratan kimyasallar bulunuyor. Bazı güzellik merkezleri süslü ışık ya da ısı yayan, herhangi bir tıbbi değeri olmayan makinelerlekırışıklıkları giderdiğini iddia ediyor, yaşlanmaktan endişe edenlerin zaafından yararlanıyor. Kimileri yağ inceltmek veya sarkan derileri eski haline getirmek iddiasıyla deri altına çeşitli solüsyonlar enjekte ediyor. Bu tür yerlerdekişiler boşa para harcamak bir yana, ciddi tıbbi zarar görebiliyor. Yasalar uygulanmadığı için bu yara günden güne derinleşiyor.

Göz çevresindeki küçük keseler yüksek kolesterol habercisi

Göz kapaklarında görülen küçük kesecikler ve beyaz lekeler genellikle üç ana baÅŸlıkta incelenir. “Milia,” epitel artıklarının oluÅŸturduÄŸu küçük kistlerdir. “Syringoma,” küçük çaplı ve iyi huylu tümörlerdir. “Xanthalesma” ise yaygın, geniÅŸ tabakalar halinde görülen oluÅŸumlardır. Göz kapağında ayrıca vücudun diÄŸer bölgelerindeki deride görülen tüm iyi ve kötü huylu tümörlere rastlanabilir. Bunları basit cerrahi müdahalelerle tedavi etmek mümkün. Xanthalesma, kolesterol yüksekliÄŸini iÅŸaret ettiÄŸi için bu hastalara kan testi önerilir. Bu lezyonlar zamanla büyüyeceÄŸinden, kötü huylu dönüşüm olasılığı olmasa da bir an önce çıkartılmalı. Çıkartılacak bölge ne kadar küçükse cerrahi müdahale de o kadar basit olacaktır. Bu sebeple hastalar şüphelenilen en küçük oluÅŸumlar için dahi bir uzmana danışmalı.

Genç cildin iç ve dış düşmanları

Doğal yaşlanma süreci 20’li yaşların ortasında başlar. Genetik yapı ve dış etkenlere bağlı olarak gelişir. Kollajen ve derinin elastikiyetini sağlayan elastin üretimi azalır. Deri hücrelerinin yapımı ve ölü hücrelerin yıkımı yavaşlar. Sürecin etkileri kimi zaman yıllar sonra belirgin hale gelir. Örneğin, bazılarının saçlarında 20’li yaşlarda başlayan grileşme, diğerlerinde 40’lı yaşlara kadar belirgin hale gelmeyebilir. Yüzde yaşlanmayı hızlandıran dış faktörler arasında en önemlisi güneş ışınları. Mimiklerin, yerçekimi, uyuma pozisyonları ve sigara kullanımının da önemli bir payı var.

Yazar: Mesude ERÅžAN